Keywords
accessibility
public space
people with disabilities
physical disability
society normalizacja
dostępność
przestrzeń publiczna
osoby z niepełnosprawnościami
niepełnosprawność ruchowa
społeczeństwo
How to Cite
Abstract
The purpose of the article is to show the availability of public spaces, surroundings, and conditions awaiting people with disabilities in their daily lives. The focus was also on the process of normalization, which is a condition for full experience and equality among society. The theoretical context was discussed, which familiarizes the article's audience with the issues being discussed. The authors describe the process of normalization, taking into account the applicable regulations and rights of people with special needs. They also describe barriers in urban space and ways to eliminate them based on a government program aimed at ending the isolation, stereotyping, and social withdrawal of people with disabilities, with a particular focus on people with mobility limitations. The text emphasizes that social space plays a significant role in the process of normalizing the lives of people with physical disabilities, affecting the quality of their lives. Attention was also drawn to the need for social education. The article refers to qualitative research, which means creating a space for people with disabilities to present their own narrative and experiences.
References
Biel-Ziółek, K. (2016). Wieloaspektowa rehabilitacja jako szansa poprawy jakości życia osób niepełnosprawnych ruchowo. Człowiek - Niepełnosprawność - Społeczeństwo, 31(1). https://doi.org/10.5604/17345537.1209247
Danford, G. S., Tauke, B. (2001). Universal design. Center for Inclusive Design and Environmental Access.
Doroba M. (2010), Normalizacja, integracja i inkluzja społeczna w życiu osób niepełnosprawnych możliwości i ograniczenia. Szkoła Specjalna, 1(252), 5–19.
Duncan, R. (2006). Universal design and overview of center for universal design at North Carolina State University. Japan Railway & Transport Review, 45, 35-36.
Dycht, M. (2014). Ku nowej tożsamości pojęciowej pedagogiki specjalnej. Człowiek–Niepełnosprawność–Społeczeństwo, 25(3), 55-70.
Gawron, G. (2015). Universal Design–projektowanie uniwersalne jako idea w dążeniu do osiągania partycypacji społecznej osób niepełnosprawnych. Roczniki Nauk Społecznych, 7(43), 125-144. https://doi.org/10.18290/rns.2015.7(43).1-9
Gierlak-Wójcicka, Z., Burlewicz, M., Potulska-Chromik, A., Kostera-Pruszczyk, A. (2018). Przegląd metod oceny funkcjonalnej u niesiedzących pacjentów z rdzeniowym zanikiem mięśni (SMA). Neurologia Dziecięca, 27(54), 11–17. https://doi.org/10.20966/chn.2018.54.415
Kanar, M. (2021). Postawy studentów wobec osób z niepełnosprawnością ruchową oraz osób z niepełnosprawnością intelektualną. Ogrody Nauk i Sztuk, 11(11), 127–138. https://doi.org/10.15503/onis2021.127.138
Loska, M. (2008). Niepełnosprawność ruchowa i jej konsekwencje dla rozwoju dziecka. W: D. Gorajewska (red.), Wsparcie dziecka z niepełnosprawnością w rodzinie i szkole (s. 81-91). Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji.
Maik, W. (2011). Przestrzeń publiczna w mieście: pojęcie, ujęcia badawcze, funkcje i ewolucja zjawiska. W: I. Jażdżewska (red.), XXIV Konwersatorium Wiedzy o Mieście: Przestrzeń publiczna miast (s. 9–14). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/7525-650-5.02
Pokrzywa, M. (2023). Inni czy tacy jak my? Wizerunek osób z niepełnosprawnościami w przekazach medialnych dla dzieci i młodzieży oraz jego znaczenie dla edukacji. Horyzonty Wychowania, 22(61), 93-102. https://doi.org/10.35765/hw.2023.2261.10
Pulik, D., Polańska, P., Gil, R., Mika, K., Spodzieja, J., Gałka, A., Poleska, E., Mess, E. (2018). Dystrofia mięśniowa Duchenne'a – rola pielęgniarki w opiece nad pacjentem. Współczesne Pielęgniarstwo i Ochrona Zdrowia, 7(2), 41-45.
Rawski, K., Kłopotowski, M. (2022). Accessibility of public space. W: D. Gawryluk, D Krawczyk (red.), Future of the city (s. 135-146). Oficyna Wydawnicza Politechniki Białostockiej.
Słowińska-Jarząbek, B., Steinborn, B. (2020). Choroby imitujące obraz kliniczny mózgowego porażenia dziecięcego. Neurologia Dziecięca, 29(58), 64-70. https://doi.org/10.20966/chn.2020.58.459
Szczesiul, A. (2017). Obraz „ja” i świat społeczny w narracjach uczniów z niepełnosprawnością ruchową. Niepełnosprawność, 26, 84-101.
Wojciechowski, F., Śmigost, M. (2015). Uczestnictwo społeczne osób z niepełnosprawnościami–bariery i oczekiwania. Niepełnosprawność, 19, 25-42.
Wright, B. (1983). Physical Disability: A Psychosocial Approach. Harper & Row. https://doi.org/10.1037/10589-000
Żółkowska, T. (2011). Normalizacja–niedokończona teoria praktyki. Niepełnosprawność, 5, 85-92.
AKTY PRAWNE
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dz.U. 2002, nr 75, poz. 690.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 27 października 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dz.U. 2023 poz. 2442
Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych. Dz.U. z 2012 r. poz. 1169.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane. Dz. U. 1994 Nr 89 poz. 414.
NETOGRAFIA
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. (2025). Sprawozdanie z realizacji rządowego projektu Dostępność Plus 2018-2024 według stanu na 31 grudnia 2024 r. Pobrano dnia 9 listopada 2025 r. z
Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju. (2018). Program rządowy Dostępność Plus 2018-2025. Pobrano 9 dnia listopada 2025 r. z https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/strony/o-funduszach/fundusze-europejskie-bez-barier/dostepnosc/program/o-programie/
GOV. (2020). Nowa Karta Lipska. Transformacyjna siła miast na rzecz wspólnego dobra. Pobrano dnia 9 listopada 2025 r. z https://www.gov.pl/attachment/a56e8572-34f8-4d40-b7bc-2d23d16f0dee
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Copyright (c) 2026 Scientific Journal of Special Education