Paradoks normalizacji – teoretyczna analiza kosztów psychospołecznych kamuflażu u osób w spektrum autyzmu

Abstrakt

Artykuł jest teoretyczną analizą kosztów psychospołecznych, które ponoszą osoby z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, w wyniku presji normalizacyjnej wywieranej przez systemy terapeutyczne i edukacyjne. Z perspektywy studenta pedagogiki specjalnej, w niniejszym artykule poddaję krytycznej refleksji te formy wczesnej interwencji terapeutycznej, których głównym celem staje się eliminacja cech autystycznych i ukształtowanie jednostki w taki sposób, aby nie wyróżniała się wśród neurotypowych osób. W niniejszej pracy skupiłam się na opisaniu mechanizmu kamuflażu społecznego jako strategii przetrwania oraz wskazałam jego związek z występowaniem wypalenia autystycznego w życiu dorosłym. Rozważania w artykule skupiają się na paradoksie, w którym sukces adaptacyjny jednostki z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, staje się przyczyną wewnętrznego kryzysu tożsamości i obniżenia subiektywnej jakości życia. W artykule wskazuję na potrzebę zmiany paradygmatu w pedagogice specjalnej. Przejścia od dążenia do „naprawiania” osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu ku wspieraniu ich autentyczności i dobrostanu psychicznego. Podsumowaniem artykułu jest postulat badawczy, w którym wskazuję na konieczność przeprowadzenia dalszych badań współuczestniczących, które dadzą możliwość osobom w spektrum na zdefiniowanie własnych mierników satysfakcji z życia, niezależnych od normatywnych oczekiwań społeczeństwa.